Etiyopya'da Tigray çatışmaları büyüyor, Mekelle federal güce geçti

Etiyopya kuzeyindeki Tigray bölgesinde 23 Eylül'de başlayan çatışmalar, 2022 Pretoria Anlaşması'nı çökerterek tam ölçekli savaşa dönüşme tehlikesi yarattı. TPLF, yedi silahlı grupla kurduğu ittifakla federal hükümete karşı "açık savaş" ilan edip Mekelle, Aksum ve Şire havaalanlarını ele geçirdi. Federal ordu karşı ofansif başlatarak stratejik Alamata kentini ve ardından 3-4 Ekim'de Mekelle havalimanını ve kent merkezini kontrolüne aldı.

TPLF komutanları ve birlikleri federal güçler yaklaştıkça Mekelle'yi terk edip dağlara çekildi; kentte resmi güvenlik boşluğu ve yağma korkusu oluştu. Afar bölgesinde en az 150 bin sivil yerinden edildi; Korem ve Alamata hastanelerine 48 saatte 420'dan fazla, Suhul Hastanesi'ne yaklaşık 300 yaralı getirildi. Federal hükümet TPLF'in Eritre, Sudan ve Mısır desteğiyle hareket ettiğini iddia etti; üç ülke de suçlamaları reddetti.

“Barış süreci geri dönüşümsüz bozuluyor, tam ölçekli savaş riski gerçek.”

Etiyopya, Eritre'ye 10 diplomatik personelin 48 saat içinde ayrılmasını söyleyip Asmara'daki büyükelçiliğini kapattı; Eritre karşılıklı olarak diplomatik ilişkileri kesip Etiyopya'nın sahil ele geçirme planı yaptığını iddia etti. Mısır'da 4 Ekim'de Eritre, Somali ve Sudan liderlerinin katıldığı bir mini zirve toplandı. ABD Dışişleri Bakanlığı "maksimum tutum" ve diyalog çağrısı yaptı; AB ve BM Genel Sekreteri Guterres de barış sürecinin geri dönüşümsüz bozulması riskine dikkat çekti.

Pretoria Anlaşması'nın uygulanmamış maddeleri — özellikle Amhara-Tigray toprak tartışması, Fano milislerinin silahlardan arındırılması ve TPLF içindeki sertleşme — çatışmanın temel nedenleri arasında sayılıyor. Analistler TPLF'in son savaş stratejisini tekrarlayarak Amhara üzerinden Addis Ababa'ya ilerlemeyi ve Afar'dan Cibuti lojistik hattını kesmeyi hedeflediğini öne sürüyor. Bölgedeki telekomünikasyon ve internet kesintisi bilgi akışını ciddi oranda engelliyor.