Trump, Putin ile dizel anlaşması yaptı; Zelenski 'zayıf karar' diye tepkili

ABD Başkanı Donald Trump, Cuma günü Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yaptığı telefon görüşmesinin ardından, Moskova'nın ABD ve küresel piyasalara 300 binden fazla ton dizel sevk edeceğini açıkladı. Anlaşma kapsamında Kasım ayında 500 bin ton, ardından 1 milyon ton ve rafineri koşullarına bağlı olarak kısa sürede 3 milyon ton ek dizel teslimatı öngörülüyor. Toplamda 4,8 milyon ton civarında bir hacimden bahsediliyor.

Hazine Bakanlığı, mevcut yaptırımların önünü açmak için 7 Nisan 2027'ye kadar geçerli geçici bir genel lisans (Genel Lisans 135) yayımladı. Bu lisans, Rus menşeli dizelin satışını, teslimatını, tahliyesini ve ithalatını kapsıyor. Karar, Trump'ın geçen ay imzaladığı ve Rusya'nın enerji gelirlerini hedef alan Lindsey Graham Yasası'nı zedelediği için Kongre'den de tepki çekti.

“Gifts to Putin will not bring peace or any benefit to the civilized world. Russia will 'repay' the diesel with further terror and perfidy.”

Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski, anlaşmayı "zayıf bir karar" ve "Putin'e hediye" olarak niteleyerek sert tepki gösterdi. Zelenski, ABD yetkililerinin Miami'deki görüşmelerde bu konuyu gündeme getirmediklerini, Ukrayna takımlarının "örtülü bir perde" olarak kullanıldığını iddia etti. Ayrıca Rusya'nın dizel gelirlerini savaş makinesini finanse etmek için kullanacağını vurguladı.

Enerji analistleri, açıklanan miktarların küresel piyasada belirgin bir fiyat düşüşü yaratmayacağını öne sürüyor. 300 bin tonun yaklaşık 2,25 milyon varile tekabül ettiğini, bu miktarın ABD günlük tüketiminin yarısına bile yetmeyeceğini belirtiyorlar. Pickering Energy Partners'ın Dan Pickering, arzın yıl sonuna kadar sadece %5-6 artacağını, bu durumun "oyun değiştirici" değil, daha çok politik bir hamle olduğunu değerlendirdi.

Arka planda, ABD'nin Ukrayna'ya Rus rafinerilerine saldırıları durdurması yönünde yaptığı yaklaşık altı isteğin reddedildiği, Trump'ın buna karşılık Rusya ile tek taraflı anlaşma yapması yönünde iddialar yer alıyor. Zelenski, Rusya Ukrayna enerji altyapısını durdurursa saldırıları keseceğini teklif etmiş, Trump bu karşılıklı öneriyi reddetmiş. Rusya'nın Temmuz'dan beri sürdürdüğü dizel ihracat yasağı ve İran Savaşı kaynaklı Hormuz Boğazı gerilimi, fiyatlardaki rekor seviyelerin temel nedenleri arasında.