Bilim insanları ölü bir yıldızın etrafında ikinci nesil gezegen keşfetti

Bilim insanları, 270 ışık yılı uzaklıktaki HS 0209+0832 adlı enana beyazın etrafında, o yıldızın ölümünden sonra doğmuş olabilecek bir gezegenin kimyasal izlerini tespit etti. Bu keşif, bir gezegenin ölü bir yıldızın kalıntılarından —yani "ikinci nesil" olarak— oluştuğuna dair ilk gözlemsel kanıt olarak kabul ediliyor.

Araştırma, NASA'nın Hubble Uzay Teleskobu ve TESS uydu verilerinin analiziyle yapıldı; sonuçlar Nature Astronomi dergisinde yayımlandı. Çalışmanın baş yazarı Warwick Üniversitesi doktora öğrencisi Jamie Williams, enana beyazın yüzeyinde niyob, bakır ve çinko gibi ağır elementlerin bulunduğunu bildirdi.

“Bu malzeme niyob açısından çok zengindir; bu element bir enana beyazda ilk kez bulunuyor, bu da gezegen malzemesinin ölü yıldızın küllerinden oluştuğunu gösterir.”

Bu elementler, yıldızın ölümsü anında dışarı fırlattığı malzemenin bileşimiyle uyuşuyor; bu da gezegenin, yıldızın ilk yaşamındaki orijinal diskten değil, ölümünden kalan "küllerden" kondanse olduğunu gösteriyor. Gezegen, Jüpiter'e benzer bir gaz devası olarak tanımlanıyor.

Yeni gezegen, enana beyazın etrafında her 4,4 günde bir bir tur atıyor; yörüngesi Dünya-Güneş mesafesinin sadece yüzde 4'ü kadardır. Bu yakınlık, enana beyazın aşırı UV ışınımının gezegenin dış atmosferini buharlaştırıp malzemenin yıldıza doğru düşmesine neden oluyor.

Bilim insanları, bu sistemin çalışması, güneş benzeri yıldızların ölümsünden sonra gezegen sistemlerinin nasıl evrilebileceğini anlamak için nadir bir laboratuvar sunduğunu belirtiyor. Daha önce sadece "birinci nesil" —yıldızla birlikte doğan— gezegenlerin enana beyazlar etrafında hayatta kaldığı görülmüştü.