BM misyonu: ABD İran'daki okul ve tesis saldırılarında savaş suçu işlemiş olabilir

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi'ne bağlı Bağımsız Uluslararası İran Araştırma Misyonu, Perşembe günü yayımladığı raporda ABD'nin Şubat ayında İran'a düzenlediği iki hava saldırısında savaş suçu işlemiş olabileceğine dair "makul gerekçeler" bulunduğunu bildirdi. Misyon, 28 Şubat'ta güneydeki Minab ilçesindeki Şecare Teyyibe İlkokulu ve Lamerd'deki bir spor kompleksi ile konut alanlarına yapılan füzeli saldırıların sivilleri hedef alan indiskriminate saldırılar olduğunu tespit etti.

Misyon başkanı Sara Hossain'in öncülüğündeki uzmanlar, okul saldırısında en az 156 sivilin öldüğünü, bunların 120'sinin çocuk ve 26'sının öğretmen olduğunu kaydetti. Lamerd saldırısında ise 22 sivilin hayatını kaybettiğini belirtti. Rapora göre okul, yanındaki İslâm Devrim Muhafızları (IRGC) deniz üssüne rağmen net bir şekilde sivil bir bina olarak tanımlanabilirdi ve askerî amaçla kullanıldığına dair kanıt yoktu.

“İranlı siviller, kendi hükümetinin işlediği ağır insan hakları ihlalleri ve insanlık suçları ile ABD ve İsrail ile olan ölümcül çatışma arasında sıkışmış durumda.”

Rapor aynı zamanda İran otoritelerinin, Aralık 2025'te başlayan ve 31 il yayılan hükümet karşıtı protestolara müdahalesinde "aşırı ve öngörülememiş bir ölçekte" katliamlar işlediğini ve bu eylemlerin insanlık suçları teşkil ettiğini öne sürüyor. Misyon, İranlı sivillerin kendi hükümetinin şiddeti ile ABD ve İsrail ile olan çatışma arasında sıkıştığını vurguladı.

ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), rapor hakkında yorum yapmaktan kaçınarak "araştırma devam ediyor" ifadesini kullandı. Beyaz Sarayı Sözcüsü Anna Kelly ise BM İnsan Hakları Konseyi'ni "yıllardır ciddiyetsiz laflarla insan hakları için bir şey yapmamış" olarak nitelendirdi ve çatışmadaki tek savaş suçu işleyen tarafın İran rejimi olduğunu iddia etti. ABD Dışişleri Bakanlığı yetkilisi de raporun güvenilirliğini reddetti.

BM misyonu yargı yetkisine sahip olmayan bir araştırma organı olduğu için dava açamaz; ancak bulguları ulusal mahkemeler veya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICC) gibi uluslararası tribunaller tarafından gelecekteki soruşturmalarda kanıt olarak kullanılabilir. Raporu incelemek üzere Konsey 21 Eylül Pazartesi günü Jenevre'de toplanacak.