Macaristan komünist polis dosyalarını açtı, 55 bin isim listelendi

Macaristan, komünist dönemdeki devlet güvenlik dosyalarını halka açtı. 4 Kasım'da Nyitottaktak.hu adresinde bir online veritabanı yayına konuldu. Siteden vatandaşlar, akrabalarının veya tanıdıklarının isimlerini sorgulayabiliyor.

Veritabanında üç farklı tarihsel kayıt türü bulunuyor. Bunlar, 1989-1990 demokratik geçişten önceki komünist rejimin güvenlik sisteminde yer alan kişilere ilişkindir. Kayıtlar, Macar Devlet Güvenlik Hizmetleri Tarihi Arşivi'nde muhafaza edilen belgelerin dijital kopyalarını içeriyor.

İlk kayıt türü olan manyetik bant kayıtları, yaklaşık 55 bin kişinin isim ve temel bilgilerini içeren H veritabanını barındırıyor. Bu kayıtlarda kod adları, işe alma dosya numaraları ve iş yerleri gibi bilgiler yer alıyor. Ancak veritabanı eksik olup, gerçek raporlar veya fotoğraflarını içermiyor.

1957 ile 1962 tarihleri arasında olan B kayıtları ise yaklaşık 25 bin ismi kapsıyor. Bu kayıtlar, güvenlik servisleri tarafından dosya açılan kişileri kaydediyor. Üçüncü tür olan Form 6 endeks kartları ise daha detaylı kişisel bilgiler ve işe alma nedenlerini içeriyor.

Tarihçiler, bir ismin bu listelerde bulunmasının o kişinin bilgirici olduğunu otomatik olarak anlamadığına dikkat çekiyor. Veritabanının aranabilir bir yapıda olduğunu ve isim, doğum tarihi ve adresle arama yapılabileceğini belirtiyor.

Bu açılış, Başbakan Péter Magyar yönetiminin büyük bir seçim vaadini yerine getiriyor. 4 Kasım, 1956 Macar İsyanı'na karşı Sovyet baskısının yıldönümüyle örtüşüyor. Ardışık hükümetlerin regime değişikliği sonrasında yerine getiremediği bir talep bu adımla karşılanıyor.

Macaristan, komünist dönemde zeci de mii kişiyi içeren güvenlik arşivi isimlerini halka açmaya hazırlanıyor. Bu isimler, sosyalist rejimin gözetleme ağıyla ilgili kişilerle ilgili bilgiler içeriyor. Ancak bu isimlerin tam listesi henüz tamamen açıklanmadı.