Malezya Myanmar vatandaşlarını iade ediyor, Rohingya henüz dahil değil

Malezya Başbakanı Anwar Ibrahim, parlamentoda Ocak ayından bu yana 10.000'den fazla Myanmar vatandaşının iade edildiğini, ancak bunların hiçbirinin Rohingya olmadığını bildirdi. Anwar, iade anlaşmasının Rohingya'yı da kapsadığını, konunun Dışişleri Bakanı ve kendisi tarafından Myanmar lideriyle görüşülmeye devam edileceğini ifade etti.

Myanmar rejim lideri Min Aung Hlaing, 7-8 Ekim tarihlerinde Kuala Lumpur'u ziyaret etti. Ziyaret, Malezya'daki göçmen tutuklu kamplarında tutulan 5.000 kişinin iadesi planı çerçevesinde gerçekleşti. Min Aung Hlaing, Malezya Ticaret Bakanı Johari Abdul Ghani tarafından karşılanarak törenle karşılandı.

“İade edenler imza atıyor, zorlama veya baskı altında değil, gönüllü olarak dönüyorlar.”

İlk deniz yoluyla iade 29 Eylül'de gerçekleşti; 1.476 kişi üç Myanmar savaş gemisiyle Yangon yakınları Thanlyin'e ulaştı. Malezya bu süreci "gönüllü, onurlu ve güvenli" olarak tanımlarken, BM Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR) bireylere erişim sağlayamadığı için gönüllülüğü doğrulayamadığına dikkat çekti.

İnsan hakları örgütleri ve mülteci hakları savunucuları, iade edilenlerin Myanmar'da zorunlu askere çekilme, işkence ve diğer ihlallerle karşılaşma riski olduğunu uyardı. Fortify Rights ve Human Rights Watch, Malezya'dan Min Aung Hlaing'e diplomatik meşruiyet sağlamamayı ve UNHCR erişimini talep etti.

ACLED analizi, Malezya'daki politika değişikliğinin yerel düşmanlığın, ekonomik kaygıların ve Anwar hükümeti üzerindeki siyasi baskının sonucu olduğunu öne sürüyor. Malezya'da kayıtlı 193.000 Myanmar mülteci ve sığınmacı varken, bu yıl 400.000'in üzerinde imza toplayan bir iade talep dilekçesi hazırlandı.

Katadata analizi, iade programının arka planında Malezya'nın ucuz işgücü ihtiyacını ve mültecileri geçici iş gücü rezervi olarak kullanma stratejisinin yattığını belirtiyor. İçişleri Bakanı Saifuddin Nasution, mülteci kayıt programının (DPP) kalıcı ikamet garantisi olmadığını, nihai hedefin iade veya üçüncü ülke yerleşimi olduğunu kabul etmişti.