Seçim Komisyonu'nda SIR tartışması: CEC Gyanesh Kumar'a karşı dava ve protestolar

Hindistan Seçim Komisyonu'nda (ECI) Özel Yoğun Revizyon (SIR) sürecini çevreleyen kriz derinleşiyor. The Indian Express'in araştırması, Başkan Seçim Komisyonu (CEC) Gyanesh Kumar'ın, diğer iki komisyonun (Sukhbir Singh Sandhu ve Vivek Joshi) kayıtlara geçirilmiş itirazlarına rağmen tek taraflı kararlar aldığını ortaya koydu. İki komisyon, son 10 ayda en az 14 kez, bir günde dört kez bile olacak şekilde SIR ile ilgili karar ve emirlerde prosedürel kusurlara ve bilgilendirilmemeye itiraz etmiş.

Yüksek Mahkeme, 5 Ekim'de CEC Gyanesh Kumar'ın görevden alınmasını ve SIR sürecindeki 14 kararın iptalini isteyen iki dilekçeyi birleştirerek gördü. Mahkeme, Merkezi Hükümet, ECI ve Kumar'dan cevap talep etti; ancak geçici bir kararla Kumar'ın görevine ara vermeyi reddetti. Başkan Hakim Surya Kant, "Raporlar bir komisyon kararı ne çoğunluk ne de bir mutabakatla alındığını gösterirse, onlar bunu açıklamak zorunda kalacak" dedi.

“Raporlar bir komisyon kararı ne çoğunluk ne de bir mutabakatla alındığını gösterirse, onlar bunu açıklamak zorunda kalacak.”

Dilekçelerde, SIR sürecinde 13 crore (130 milyon) seçmenin listelerden silindiği, Form 6'daki değişikliklerin ve ERONet/ECINet veritabanlarının merkeziyetçileştirildiği iddia ediliyor. Avukat Menaka Guruswamy, Delhi'de seçmen kitlesinin %30'u, Bengalia'da %25'in etkilendiğini ve 16 lakh (1,6 milyon) itirazın beklemede kaldığını bildirdi. ECI ise tüm kararların bir mutabakatla alındığını, farklı görüşlerin kurumsal sürecin normal bir parçası olduğunu savunuyor.

Muhalefet partileri ve gençlik örgütü Cockroach Janta Party (CJP), Kumar'ın istifa ve tutuklanmasını, SIR'ın durdurulmasını ve Ocak 2025 seçmen listelerinin geri getirilmesini talep ederek ülke çapında protestolar düzenliyor. 2-8 Ekim arası "Demokrasiyi Kurtar" yürüyüşleri ve 6 Ekim'de Seçim Komisyonu binasına yürüyüş planlandı. Rahul Gandhi, Kumar'ı "ihanet" ve "oy hırsızlığı" ile suçlarken, NDA ittifakı içinden Chirag Paswan ve Upendra Kushwaha gibi isimler ECI'nin kamu güvenini sağlamak için açıklama yapmasını istedi.

Eski Kerala Başbakan Yardımcısı Jiji Thomson, Kumar'ın 2016'da kendisine BJP adaylığı teklif ettiğini iddia ederek tartışmayı boyutlandırdı. Thomson'un iddiası, Kumar'ın tarafsızlığı üzerindeki şüpheleri artırdı. Kongre Başkanı Mallikarjun Kharge, Kumar'ı "Merkez hükümetinin kuklası" olarak nitelendirerek hemen görevden alınmasını istedi. Asaduddin Owaisi ise SIR'ı "arkadan NRC" (Ulusal Vatandaş Kayıt Defteri) olarak tanımladı.

Yüksek Mahkeme, 14 kararın yasal dayanağını ve komisyonun çok üyelik karakterini sorguluyor. Dava süreci sürerken, seçim listelerindeki büyük ölçekli silinmeler ve prosedürel şeffaflık eksiklikleri, kurumsal güvenilirliği ve gelecek seçimlerin meşruiyetini gölgelendiriyor.