Suudi Arabistan petrol boru hattını kapattı, fiyatlar 100 doların üzerine çıktı

Suudi Arabistan 11 Eylül Perşembe günü, Riyad ve Medine bölgelerindeki pompa istasyonlarına drone saldırıları aldıktan sonra 1.200 kilometrelik East-West petrol boru hattını önlem olarak kapattı. Suudi Enerji Bakanlığı, hatta hasar tespiti ve onarım için geçici olarak durdurulduğunu açıkladı.

Hattın kapasitesi günde 7 milyon varile kadar olsa da son aylarda 4-5 milyon varil/gün pompalanıyordu; bu, küresel arzın yaklaşık %4-5'ine tekabül ediyor. Hormuz Boğazı'nı Iran'ın blokajı nedeniyle kullanamayan Riyad için bu hat, Batı'ya petrol çıkışının tek büyük alternatifiydi.

“Bu hat, Hormuz Boğazı'nı kullanamadığımız için Batı'ya petrol çıkışımızın tek büyük alternatifiydi.”

Suudi Dışişleri Bakanlığı, saldırıların Irak toprakından yapıldığını belirtti; Bağdat da bunu onaylayarak Maysan ili operasyon komutanını görevden aldı. İran destekli milizlerin Irak'ta faaliyet gösterdiği biliniyor; Suudi Arabistan, Irak'a önce kendi tedbirlerini alması için fırsat tanıyacağını, karşılık saldırı yapmayacağını bildirdi.

Aynı gün Hütiler, Kızıl Deniz girişindeki Bab el-Mandeb Boğazı'nı kontrol eden stratejik Perim adasını ele geçirdi. 13 Eylül Cuma günü Hütilerin fırlattığı bir mermi, Cizan bölgesinde iki kişiyi yaraladı ve bir cami de dahil birkaç bina hasar gördü. Suudi ittifakı 16 Eylül Salı günü Mekke'ye doğru gelen bir Huti dronesi vurduğunu, Hütiler ise bunu yalanladı.

Brent petroldoları 16 Eylül'de 107-108 dolar bandına yükseldi; ABD'de dizel pompa fiyatı rekor 6 dolar/gallona, benzinde 4,33 dolar/gallona (14 Eylül) ulaştı. Analistler, boru hattı kapanması sürerse ABD benzininin yıl sonuna kadar 5 dolara gelebileceğini öngörüyor.

Veliaht Prens Muhammed bin Salman, 10 Eylül Perşembe günü ABD Başkanı Trump'ı arayarak Hutilerle mücadelede askerî yardım istedi. Washington, çatışmanın genişlemesi riski ile Suudi müttefikini destekleme ikilemi içinde; ABD Büyükelçiliği 16 Eylül'de vatandaşlarına Suudi Arabistan'a seyahati "yeniden değerlendirmeleri" için uyarı yayınladı.

Onarım süresi konusunda kaynaklar ayrışıyor: bazıları 5-6 hafta söylerken, ABD Enerji Bakanı Chris Wright "günler içinde, haftalar değil" dedi. Suudi Aramco, ihracat kaybını telafi için Omán'ın Sohar limanı yakınında gemi-gemi aktarımla Asya rafinerilerine ek yük teklif etti; Yanbu limanında 5-7 günlük stok olduğu bildirildi.