Trump BM'de İran'ı 'imha' ile barış arasında seçime zorladı

ABD Başkanı Donald Trump, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda yaptığı 40 dakikalık konuşmada İran ile neredeyse yedi aydır süren çatışmayı 'yıllardır bitirilemeyen işlerin halledilmesi' olarak niteletti. Trump, İran'a ya barış anlaşması yapıp ülkeyi yeniden inşa etme ya da 'İslam Cumhuriyeti'ni hızla imha etme seçeneğini sundu. 'Onları hayatta kalma şansı olmadan cehenneme sürerim' diyen Trump, kararın sadece İran'ın nükleer, balistik füze ve terör destek programlarını tamamen bırakmasına bağlı olduğunu belirtti.

Trump, konuşmasının hemen ardından özel elçileri Steve Witkoff ve Jared Kushner'ın İran yetkilileriyle yan görüşmelerde üç saat süren bir toplantı yaptığını açıkladı. 'Çok iyi bir toplantıydı' diyen Trump, İran yetkililerinin 'en üst düzeyde olmasa da bir şeyler olduğunu' ifade etti. Dışişleri Bakanı Marco Rubio da Trump'ın İran Başkanı Mesud Pezeşkian ile görüşmeye açık olduğunu söyledi.

“Ya İran'la onlara yeniden inşa etme şansı veren bir anlaşma yapılır mı? Yoksa İslam Cumhuriyeti'ni hızla imha eder, onlara bir daha insan ve ülke yok etme şansı vermeden mi?”

ABD Başkanı, İran'ın Kasım'daki ara seçimleri bekleyerek anlaşma yapmayı umduğunu, ancak seçim sonucunun İran politikasını etkilemeyeceğini vurguladı. 'Ben aday değilim, seçim benim zihnimden geçmiyor' diyen Trump, anlaşmanın seçimlerden hemen sonra imzalanacağını öngördü. Aynı gün Hırvatistan Başbakanı Andy Burnham, Ukrayna Başkanı Volodimir Zelenski ve Hazine Bakanı Scott Bessent ile de ayrı görüşmeler yaptı.

Trump, iç politikadaki başarılardan — borsa rekorları, vergi kesintileri, sınır güvenliği ve suç oranlarındaki düşüş — bahsederek 'Altın Çağ'ın başladığını ilan etti. Yapay zeka için 'süper zeka' terimini kullanmayı teklif etti ve uluslararası düzenleyici çabaları reddetti. Küba'yı 'tamamen başarısız bir devlet' olarak tanımlayıp çökeceğini, Grönland'da ABD askeri varlığını genişletme anlaşması imzaladığını duyurdu.

İran temsilcilerinden yalnızca bir kişi salonun içinde kaldı, diğerleri Trump'ın imha tehditleri sırasında salondan ayrıldı. Norveç Dışişleri Bakanı Espen Barth Eide, bir büyük gücün liderinin bir ülkeyi imha etmeyi düşünmesinin BM prensiplerinin 'büyük bir ihlali' olduğunu ifade etti. Kanada Başbakanı Mark Carney ise ABD'ye olan güvenilmezliğin artığını, değerler temelli bir gerçekçilik arayışına girdiklerini söyledi.

BBC doğrulama birimi, Trump'ın '159 İran gemisinin denize batırıldığı' ve 'İran'ın hava kuvvetlerinin, radarı ve füzeleri yok edildiği' iddialarının çelişkili olduğunu bildirdi. CNN de Trump'ın 'sekiz savaşı bitirdiği' iddiasının abartılı olduğunu, listede savaş olmayan diplomatik krizlerin de bulunduğunu tespit etti. ABD think tankları, İran Savaşı nedeniyle Patriot füzelerindeki kritik açığın NATO'nun savunmasını zayıflattığını uyardı.