ABD Irak'tan tamamen çekildi, 23 yıllık askeri varlık sona erdi

Amerikan ordusu 30 Eylül 2026 tarihinde Irak'taki son askerlerini Erbil havaalanındaki üslerden çekerek 23 yıldır süren askeri varlığına son verdi. Çekilme, 2024'te Washington ve Bagdad arasında imzalanan aşamalı anlaşma çerçevesinde, Biden yönetimi döneminde planlanıp Trump yönetimi tarafından uygulandı. Pentagona göre Operasyon Dayanıklı Karar (Inherent Resolve), IŞİD'i organize bir askeri tehdit olarak yendi.

Irak Başbakanı Ali el-Zaidi tören sırasında "yeni bir dönem" başladığını, ülkenin kaderini artık kendi elinde tuttuğunu açıkladı. Güvenlik danışmanı Kasim el-Araji ise koalisyon görevinin bitmesinin ortaklığın sonu olmadığını, istihbarat ve eğitim alanında ikili güvenlik işbirliğinin devam edeceğini vurguladı.

“Bugün Irak, kaderini kendi eline alıyor; artık başkalarının sahnesi değil, kendi vatanı.”

İran destekli Şii milisleri çekilmeyi "İslam direnişinin tarihi zaferi" ve "İşgalin yenilgisi" olarak lanse etti. Katiplerin komutanlarından Ebu Mücteba el-Yasiri, 30 Eylül'ü "Irak tarihinin kara bir sayfasının kapanışı" olarak niteledi. İran analisti Caşim el-Bahadli, ABD varlığının kalkmasının Teheran'ın stratejik avantaj sağlayacağını, milislerin güvenlik ve siyasette etkisini artırma arayışına gireceğini öngördü.

Kürt bölgesi ve bazı Sünni çevrelerde IŞİD'in hâlâ bir tehdit oluşturduğu, Irak güvenlik güçlerinin tek başına yetersiz kalabileceği endişesi hâkim. Ortadoğu Enstitüsü uzmanı Jason Campbell, ABD'nin çekilmesinin milislerin silahlanma gerekçesini ortadan kaldırabileceğini, ancak kısa vadede İran için bir propaganda zaferi getireceğini kaydetti.

Mukteda es-Sadr, ABD'den iki dekadlık işgal nedeniyle tazminat talep etti, vatandaşlardan yasal başvuru yapmasını çağırdı. Sadr, ABD'nin ve "komşu ülkelerin" (İran'ı ima ederek) Irak işlerine karışmaması gerektiğini, aksi takdirde ilişkilerin kopabileceğini uyardı.

ABD, Irak'ın petrol gelirlerini yöneten New York Federal Reserve hesapları üzerinden ekonomik nüfuzunu koruyor. Petrol, Irak bütçesinin %90'ını karşılıyor; 2020'de ABD askerlerinin çıkması talep edildiğinde Washington bu fonlara erişimi kesme tehdidinde bulunmuştu. Askeri çekilme bu mali leverajı bitirmedi.

Haziran 2027'ye kadar milislerin silahsızlandırılıp devlet güvenlik cihazına entegre edilmesi hedefleniyor. Bu tarih, Bağdat'ın silahlı gücün tekelini kurup kuramayacağını test edecek kritik bir eşik olarak görülüyor.