Hutiler Bab el-Mendeb'i ele geçirdi, petrol rotası tehlikede

İran destekli Huti militanları 10 Eylül Perşembe günü Yemen'in stratejik Mocha liman kentini ele geçirdikten sonra Kızıl Denizi kıyısı boyunca hızla ilerleyerek 11 Eylül Cuma günü Bab el-Mendeb Boğazı'nın tam ortasında yer alan Perim (Mayyun) Adası'nı ve Hanish Adalarını kontrol altına aldı. Yemen hükümeti kaynakları Hutilerin boğazın Yemen tarafını tamamen ele geçirdiğini onayladı.

Bu gelişme, İran'ın Ormuz Boğazı'nı etkili bir şekilde kapatmasından sonra Suudi Arabistan'ın petrol ihracatı için hayati olan alternatif rotayı tehdit ediyor. Bab el-Mendeb'den günde milyonlarca varil petrol ve küresel deniz ticaretinin %8,7'si geçiyor. Suudi Doğu-Batı Boru Hattı da 10 Eylül'de Irak'tan gelen drone saldırısıyla hasar görüp haftalarca kapatıldı.

“Eğer Hutiler Bab el-Mendeb'i tamamen kapatırlarsa ABD ve küresel enerji piyasaları için 'şah mat' demektir”

Petrol fiyatları Brent'te varil başına 100 doların üzerindeki seviyelere, ABD'de dizel fiyatları galon başına 6,05 dolara rekor seviyelere çıktı. ABD Başkanı Trump, Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Salman'ın doğrudan askerî müdahale çağrılarını reddetti; yerine istihbarat ve hedefleme desteği sundu. ABD diplomaları 13-14 Eylül hafta sonu Omân'da Huti temsilileriyle görüştü.

Hutiler, Suudi gemilerini hedef aldıklarını ancak diğer ticari gemilere serbest geçiş sağladıklarını bildirdi. Suudi Arabistan 16 Eylül Salı günü Mekke'ye doğru atıldığını söylediği bir dronu vurduğunu açıkladı; Hutiler bunu yalanladı. BM Yemen Özel Elçisi Hans Grundberg durumu "yeni ve daha tehlikeli bir aşama" olarak niteledi.

BM tahminlerine göre Eylül ayı başından bu yana çatışmalarla 80 binden fazla kişi yerinden edildi. Mocha'da sivil kaçışlar sırasında kadın ve çocukların öldüğü rapor edildi. Suudi kaynakları bu hafta Yemen'de 450'e kadar hava saldırısı düzenlediğini; Huti askerî sözcüsü Yahya Saree de Suudi Yanbu limanını ve Hamis Muşayt üssünü hedef aldıklarını iddia etti.

Suudi Veliaht Prensi 16 Eylül'de Kahire'de Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi ile görüştü; her iki lider de Hormuz ve Bab el-Mendeb boğazlarında serbest denizcilik için ortak kararlılıklarını bildirdi. Mısır, Suudi Arabistan'a askeri destek vermese de Arap dünyasında destek toplayabilir. ABD, Suudi taleplerine rağmen doğrudan askerî müdahaleye girmekten kaçınıyor.