Japonya'da tarihî karar: AI ses klonlaması kişilik haklarını ihlal ediyor

Tokyo Mahkemesi, anime ses oyuncusu Kenjiro Tsuda'nın TikTok'ta izinsiz klonlanan sesiyle ilgili davasında tarihi bir karar verdi. Mahkeme, insan sesinin kişiliği simgelediğini ve ticari cazibesinden yararlanmak amacıyla izinsiz kullanıldığında "kamu tanınırlık hakları" (publicity rights) kapsamında korunduğunu kabul etti. Bu, dünyada bir sesin AI klonlamasıyla ilgili ilk hukuki precedandır.

Davacı Kenjiro Tsuda, Jujutsu Kaisen'in Kento Nanami ve Yu-Gi-Oh!'un Seto Kaiba karakterlerine sesini veren ünlü bir bariton ses sanatçısıdır. Temmuz 2024'ten itibaren "Nanami" adlı anonim bir TikTok hesabı, Tsuda'nın sesine benzeten AI üretilmiş bir sesle kentsel efsaneler ve gizem konularında en az 188 video yayınlamış ve 200.000'den fazla takipçi kazanmıştı. Hesap aylık 500.000-750.000 yen (yaklaşık 80.000-120.000 ABD doları) gelir elde ediyordu.

“İnsan sesi, bir kişinin portresi gibi, bireysel kişiliği simgeler.”

Yargıç Aya Takahashi, sesin bir portre gibi bireyin kimliğinin bir parçası olduğunu ve ticari değeri sömürmek için kullanıldığında koruma sağlaması gerektiğini belirtti. TikTok, sesin "genel bir erkek sesi" olduğunu ve benzerliğin tartışmalı olduğunu savunmuştu; mahkeme bu iddiayı reddetti.

Mahkeme, Tsuda'nın haklı çıktığı ilkeyi kabul etmesine rağmen, videoların kaldırılma talebini reddetti. Gerekçe, sorumlu hesap zaten karar öncesinde silinmişti. Herhangi bir tazminat da hükmedilmedi; kararın değeri öncelikle hukuki precedanı oluşturmasındadır.

Japon Oyuncular Sendikası, yapay zeka ile ses klonlamasına karşı kampanya başlatarak bu uygulamaların sektörün geleceğini tehdit ettiğini uyarıyordu. Tsuda'nın avukatları, müvekkilinin "parlak ve derinlikli" bariton sesinin ve anlatım tarzının benzersizliğini delil olarak sunmuştu.